تجربهی قطعی گسترده اینترنت برای همهی کاربران ایرانی ملموس است؛ از اختلال در برقراری ارتباط با دوستان و آشنایان گرفته تا توقف فعالیت کسبوکارهای آنلاین و قطع هرگونه ارتباط با دنیای بیرون. تمام آنچه در تقریباً یک ماه گذشته تجربه کردیم، نشانگر وابستگی عمیق زندگی مدرن به پایداری شبکه اینترنت است.
بااینحال، قطعی اینترنت مختص به ایران نیست و ساکنان برخی کشورهای دیگر نیز چنین وضعیتی را تجربه کردهاند. وقوع این قطعیهای گسترده در سالهای اخیر این سوال جدی را در ذهن متخصصان و کاربران ایجاد کرده است که آیا اساساً امکان فروپاشی و قطع کامل و همزمان اینترنت در سراسر سیاره زمین وجود دارد؟
ساختار اینترنت در واقع از مجموعهای به نام «شبکهی شبکهها» تشکیل شده است که میلیاردها دستگاه خانگی، تجاری و عمومی را به یکدیگر متصل میکند. برای اینکه کل سیستم از کار بیفتد، باید حجم عظیمی از زیرساختهای فیزیکی و نرمافزاری در بازه زمانی بسیار کوتاهی دچار نقص فنی شوند.
جورج سیبنکو، استاد مهندسی و متخصص سیستمهای اطلاعاتی در کالج دارتموث، معتقد است: «تحقق چنین سناریویی اگرچه از نظر تئوری ممکن است، نیازمند منابعی بیپایان یا وقوع زنجیرهای از تصادفات بسیار بزرگ است که احتمال آن را به نزدیکی صفر میرساند.»
تحقق چنین سناریویی نیازمند منابع بیپایان یا وقوع زنجیرهای از تصادفات بزرگ است
بنیانهای اینترنت از همان روزهای نخست بر پایه «ناهمگونی، تصادفی بودن و ناهمزمانی توزیعشده» بنا شده است تا مانع از فروپاشی کل سیستم شود. وجود شبکههای داخلی (لوکال) به این معناست که حتی در صورت قطع اینترنت جهانی، شبکههای داخلی یک سازمان یا خانه همچنان میتوانند به تبادل داده بپردازند.
ارسال اطلاعات در بستر اینترنت براساس تقسیم دادهها به بستههای کوچک استوار است. هر بسته برای رسیدن به مقصد، سریعترین مسیر موجود را بهصورت هوشمند انتخاب میکند. طبق گزارش دانشگاه اوپن، این معماری باعث میشود که حتی با تخریب یک مسیر ارتباطی، دادهها از طریق لیست بلندی از مسیرهای جایگزین به مقصد هدایت شوند.
زمانی که اطلاعاتی در بستر اینترنت به اشتراک گذاشته میشود، برای مثال وقتی پیام متنی از گوشی هوشمند شما به دیگری ارسال میشود، دادهها به بستههای کوچکی تقسیم و هر یک از بستهها از سریعترین مسیر موجود در شبکه هدایت میشوند. این بدان معناست که حتی اگر یکی از مسیرها مسدود یا تخریب شود، پیام همچنان میتواند به مقصد برسد.
