خواب برای حیوانات وضعیتی پرخطر است. در این حالت آنها کمتر متوجه محیط اطراف میشوند و در برابر شکارچیان آسیبپذیرند. همچنین زمان کمتری برای پیداکردن غذا، جفتیابی و مراقبت از فرزندان دارند. بااینحال، خواب نقش حیاتی دارد و تکامل، آن را در تمام حیوانات با دستگاه عصبی حفظ کرده است.
مطالعات قبلی نشان داده بودند که عروسهای دریایی وارد حالتی شبیه خواب میشوند، اما پژوهش جدید برای اولین بار این رفتار را در شقایقهای دریایی نیز بررسی و الگوهای خواب هر دو موجود را با جزئیات توصیف کرده است. وقتی این حیوانات از خواب محروم میشوند، آسیب DNA سلولهای عصبی افزایش مییابد. حتی اگر عوامل محیطی مانند تابش فرابنفش یا مواد آسیبرسان DNA وجود داشته باشد، آنها بیشتر میخوابند تا سلولها ترمیم شوند.
به گزارش نیچر، پژوهشگران همچنین دریافتند که ملاتونین (هورمونی که در بسیاری از حیوانات و انسانها چرخه خواب را تنظیم میکند) در این گونهها نیز باعث افزایش خواب و کاهش آسیب DNA میشود. بنابراین به نظر میرسد که سیستم ملاتونین در عروس دریایی و شقایق دریایی مشابه انسان بهکار میآید و به آنها کمک میکند تا خواب خود را با چرخه روز و شب هماهنگ کنند.
یافتهها نشان میدهد حتی سادهترین سیستمهای عصبی برای حفظ سلامت سلولها و جلوگیری از آسیب DNA به خواب نیاز دارند. به عبارت دیگر، محافظت از سلولهای عصبی و کاهش استرس سلولی ممکن است یکی از محرکهای اصلی تکامل خواب بوده باشد. به گفته پژوهشگران، این تحقیقات نه تنها درک ما از خواب را در حیوانات ساده افزایش میدهد، بلکه میتواند به درک بهتر عملکرد خواب در انسان و نقش حیاتی آن در ترمیم سلولهای عصبی و حفاظت از DNA کمک کند.
پژوهش در ژورنال Nature Communications منتشر شده است.
