۱۷:۵۹ – ۱۴ بهمن ۱۴۰۴
باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی – مریخنورد پرسویرنس ناسا اولین سفر خود را در سیاره سرخ به پایان رساند و مسیر آن کاملاً با استفاده از هوش مصنوعی مولد برنامهریزی شد.
این مریخنورد این سفر را در تاریخ ۸ و ۱۰ دسامبر، تحت نظارت آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا در جنوب کالیفرنیا، با استفاده از تکنیکهای پیشرفته هوش مصنوعی برای تعیین دقیق نقاط مسیر – فرآیندی که قبلاً محدود به برنامهریزان انسانی بود – انجام داد.
جرد ایزاکمن، مدیر ناسا، در مورد این دستاورد اظهار داشت: این نمایش نشان میدهد که قابلیتهای ما تا چه حد پیشرفت کردهاند و نحوه کاوش در جهانهای دیگر را بازتعریف میکنند. این فناوریهای خودکار میتوانند کارایی ماموریت را بهبود بخشند، به ما در پیمایش زمینهای پیچیده کمک کنند و با سفر به دوردستها از زمین، بازده علمی را افزایش دهند. این یک نمونه عملی از چگونگی بهکارگیری هوشمندانه فناوریهای جدید در محیطهای عملیاتی دنیای واقعی است.
فناوری مورد استفاده در این آزمایش بر مدلهای هوش مصنوعی متخصص در تحلیل بینایی و زبان متکی بود. این سیستم دادههای تاریخی را از بایگانی ماموریتهای سطحی آزمایشگاه پیشرانش جت مطالعه کرد و از همان تصاویر و اطلاعاتی استفاده کرد که متخصصان انسانی برای تعیین نقاط توقف ایمن که به مریخنورد اجازه میدهد بدون مداخله فوری از زمین در محیط خشن مریخ حرکت کند، به آنها متکی هستند.
این ابتکار با همکاری مرکز عملیات مریخنورد JPL و شرکت Anthropic و با استفاده از پلتفرم Cloud AI انجام شد. فاصله بسیار زیاد مریخ، که به طور متوسط ۲۲۵ میلیون کیلومتر از زمین است، یک چالش ارتباطی بزرگ ایجاد میکند، زیرا سیگنالها میتوانند تا ۲۰ دقیقه طول بکشند و کنترل مستقیم مریخنورد را غیرممکن میکنند. ناسا در ۲۸ سال اکتشاف مریخ، به تیمهای متخصص انسانی برای تجزیه و تحلیل زمین و برنامهریزی مسیرهای دقیق مریخنوردها، از جمله توقفهایی با فاصله کمتر از ۱۰۰ متر برای اطمینان از ایمنی، قبل از انتقال آنها از طریق شبکه فضای عمیق، متکی بوده است.
اما در جدیدترین ماموریتهای Perseverance، در طول روزهای مریخی ۱۷۰۷ و ۱۷۰۹، ناسا رویکردی نوآورانه اتخاذ کرد. هوش مصنوعی تصاویر با وضوح بالای گرفته شده از مدار مریخ توسط دوربین Hi-Res روی مریخنورد را به همراه مدلهای ارتفاعی دیجیتال برای خواندن شیبهای زمین تجزیه و تحلیل کرد.
پس از شناسایی ویژگیهای جغرافیایی مهم مانند سنگ بستر، مزارع خطرناک و تپههای شنی، سیستم یک مسیر پیوسته با نقاط هدایت دقیق طراحی کرد.
برای اطمینان از هماهنگی کامل بین دستورالعملهای هوش مصنوعی و برنامهریزی مریخنورد، مهندسان دستورات را در آزمایشگاه پیشرانش جت با یک ماکت دیجیتال از Perseverance آزمایش کردند، به گونه ای که بیش از نیم میلیون متغیر قبل از انتقال نهایی بررسی شدند. در ۸ دسامبر، مریخنورد با استفاده از نقاط هدایت هوش مصنوعی ۲۱۰ متر را طی کرد و سپس دو روز بعد ۲۴۶ متر را تکمیل کرد.
وانده ورما، متخصص رباتیک فضایی در آزمایشگاه پیشرانش جت، توضیح میدهد: «عناصر هوش مصنوعی مولد، نویدبخش پیشرفت مبانی ناوبری خودکار فراتر از زمین، از درک بصری موانع و موقعیتیابی دقیق گرفته تا برنامهریزی و اجرای بهینه مسیر هستند.» «ما به سمت دورانی حرکت میکنیم که این سیستمها میتوانند وسایل نقلیه را قادر سازند تا به صورت خودکار مسافتهای طولانی را طی کنند و تیمهای علمی را از ویژگیهای قابل توجه در هزاران تصویر روزانه مطلع سازند.»
مت والاس، مدیر دفتر سیستمهای اکتشافی در آزمایشگاه، معتقد است که «ادغام هوش مصنوعی نه تنها در اتاقهای کنترل زمینی، بلکه در سیستمهای عامل خودکار وسایل نقلیه، هلیکوپترها و پهپادها، یک فناوری متحولکننده خواهد بود که راه را برای حضور پایدار انسان در ماه هموار میکند و ماموریتهای سرنشیندار به مریخ و فراتر از آن را امکانپذیر میسازد.»
منبع: گیزمودو
