ساعت آخرالزمان یا ساعت روز قیامت که هر سال وضعیت سلامت و امنیت جهان را ارزیابی میکند، اکنون روی عدد ۸۵ ثانیه مانده به نیمهشب تنظیم شده است. بدین ترتیب، بشریت اکنون در نزدیکترین فاصله تاریخی خود تا فاجعهای انسانساخت در مقیاس جهانی قرار دارد.
ساعت روز قیامت که در سال ۱۹۴۵ توسط دانشمندان پروژه منهتن (سازندگان اولین بمب اتمی) ابداع شد، ابزاری نمادین برای هشدار درباره تهدیدات بزرگی است که بقای انسان را هدف گرفتهاند. حالا در سال ۲۰۲۶، عقربهها بیش از هر زمان دیگری به لحظه سقوط (نیمهشب) نزدیک شدهاند.
طبق گزارش بولتن دانشمندان اتمی، سه عامل اصلی این وضعیت قرمز را رقم زدهاند: بازیهای خطرناک با تسلیحات هستهای، ناتوانی در مهار تغییرات اقلیمی و ورود شتابزده و بدون قانون هوش مصنوعی به عرصههای حساس. این سازمان غیرانتفاعی هشدار داده که مسیر فعلی جهان ناپایدار است و کشورهای بزرگ مثل آمریکا، روسیه و چین باید سریعاً برای عقبنشینی از این لبه پرتگاه اقدام کنند.
نگرانی اصلی دانشمندان، تبدیلشدن رقابت قدرتهای بزرگ به مسابقه تسلیحاتی تمامعیار است. چین درحال افزایش کلاهکهای هستهای خود است و آمریکا و روسیه نیز سیستمهای پرتاب سلاحهای خود را مدرنتر کردهاند. بدتر از همه اینکه پیمانهای بینالمللی برای محدودکردن این سلاحها (مانند پیمان استارت نو) در حال انقضا هستند و سایه آزمایشهای هستهای دوباره بر جهان سنگینی میکند.
در کنار اینها، بحران محیطزیست نیز به مرحله بحرانی رسیده است. دانشمندان معتقدند حملات سیاسی به انرژیهای پاک و عدم تعهد واقعی به حذف سوختهای فسیلی، شتاب تغییرات اقلیمی را به شکلی خارج از کنترل افزایش داده است.
بهگزارش لایوساینس، بخش متفاوت گزارش امسال، هشدار درباره فناوریهای جدید است. یکی از این مفاهیم گنگ اما وحشتناک، حیات آینهای (Mirror Life) است. اما حیات آینهای چیست؟
در طبیعت، تمام مولکولهای زیستی (مثل DNA) دارای جهتگیری خاصی هستند. دانشمندان اکنون میتوانند موجوداتی را در آزمایشگاه بسازند که دقیقاً تصویر آینهای موجودات طبیعی باشند. خطر اینجاست که اگر این ارگانیسمهای مصنوعی وارد طبیعت شوند، از آنجا که سیستم ایمنی بدن ما و سایر موجودات آنها را نمیشناسد، میتوانند مثل مهاجمی شکستناپذیر عمل کنند، میکروبهای مفید را از بین ببرند و دنیاگیریهای بدون درمانی به راه بیندازند.
علاوه بر این، هوش مصنوعی نیز به عنوان تهدیدی جدی معرفی شده است. نه به خاطر اینکه رباتها شورش کنند، بلکه به این دلیل که هوش مصنوعی میتواند اخبار دروغین را در سطحی وسیع پخش کند و اعتماد جوامع را از بین ببرد. همچنین ورود هوش مصنوعی به سیستمهای دفاعی و نظامی کشورها، خطر تصمیمگیریهای اشتباه و شروع جنگهای ناخواسته را بالا برده است.
در نهایت، نویسندگان گزارش هشدار میدهند که رشد حکومتهای خودکامه در جهان، مثل سد بزرگی جلوی حل بحرانها را گرفته است. وقتی رهبران کشورهای قدرتمند به جای همکاری و گفتگو، راه دشمنی و تقابل را انتخاب میکنند، توافقهای جهانی برای مهار سلاحهای هستهای و کنترل فناوریهای خطرناک عملاً از کار میافتند. این فضای بیاعتمادی باعث شده است بازگرداندن جهان از لبه پرتگاه، سختتر از هر زمان دیگری در تاریخ باشد.
