۲۰ روز از قطعی اینترنت میگذرد و هنوز تنها راه معاش صدها هزار کسبوکار کوچک بهطور کامل باز نشده است؛ کسبوکارهایی که برخلاف بنگاههای بزرگ، با سرمایههایی که بهسختی به دست آمده راهاندازی شدهاند، تابآوری کمتری دارند و با تداوم این شرایط، در معرض شکست حتمی قرار دارند.
پشوتن پورپزشک، مدیرعامل پلتفرم پادرو، ارائهدهنده خدمات به کسبوکارهای اینستاگرامی، پیش از این به زومیت از توقف فعالیت بیش از ۱۰۰ هزار فروشگاه فعال در پادرو خبر داده بود. به گفته او، بیش از یک میلیون نفر در ایران بهطور مستقیم از طریق اینستاگرام امرار معاش میکنند و در این ۲۰ روز به نقطه صفر رسیدند.
بازتاب این شرایط را در واکنش کاربران زومیت هم میبینیم. تحلیل دادههای یکی از گزارشهای زومیت با عنوان «۱۲ روز آفلاین اجباری»، کاربران در بیش از ۲ هزار و ۵۹۹ کامنت، تجربههای خود از دو هفته قطع اینترنت بینالمللی را روایت کردهاند.
از میان همه کامنتها ۱۸۶ کامنت معادل ۷.۱۶ درصد از کل کامنتها به ضرر و زیان کاربران زومیت که کسبوکارهای کوچکی که داشتند مربوط میشود که از خسارتهای ناشی از قطعی اینترنت اختصاص نوشتهاند. ۱۶۵ کامنت، معادل ۶.۳۵ درصد، به نگرانی درباره سررسید چکها، تسویههای مالی و اقساط بانکی اشاره کردهاند.
همچنین کاربران در ۱۴۶ کامنت (یعنی ۵.۶۳ درصد از کل کامنتها) به مشکلات ناشی از فشارهای خانوار، از جمله اجاره مسکن، هزینههای تأهل و اداره کسبوکارهای کوچک پرداختهاند. در ۷۴ کامنت دیگر (۲.۸۵ درصد) بهصورت مستقیم مصائب بیکاری و ازدسترفتن شغل را روایت کردهاند.
وزیر ارتباطات در تازهترین آمار خود، میزان خسارت ناشی از قطعی اینترنت را روزانه ۵ همت اعلام کرده است. از سوی دیگر، مدیرعامل پلتفرم پادرو میگوید قطعی اینترنت تنها در بخش تجارت اجتماعی، طی یک هفته حداقل ۲.۵ همت خسارت به اقتصاد دیجیتال وارد کرده است.
این کاربر یکی از چندین صاحب کسبوکار کوچکی است که با سختی سرمایهای برای راهاندازی کارشان تهیه کردهاند و حالا همه هزینهها و تلاشهایش از بین رفته است.
فشار اصلی بر دوش کسبوکارهای کوچک
رضا الفتنسب، رئیس اتحادیه کسبوکارهای مجازی در گفتوگو با زومیت میگوید که حدود ۹ هزار کسبوکار در اتحادیه کسبوکارهای مجازی از سراسر کشور، حتی از روستاها حضور دارند. کسبوکارهای فعال در شهرها و روستاها کم نیستند و این کسبوکارها در شرایط فعلی با چالشهای عجیب و متعددی مواجه شدهاند.
کسبوکارهای خرد بیشترین آسیب را از بحرانهای پیدرپی میبینند
به گفته الفتنسب، کسبوکارهای اقتصاد دیچیتال صرفا به اعضای اتحادیه محدود نمیشود: «نزدیک به ۱۰۰ هزار کسبوکار صنفی وجود دارند که عضو اتحادیه نیستند اما با نشان اینماد فعالیت میکنند و چند صد هزار کسبوکار دیگر نیز در شبکههای اجتماعی فعال هستند.»
تعداد کسبوکارهای کوچک و متوسط در اقتصاد دیجیتال کم نیست و اتفاقا فشار اصلی شرایط فعلی بر همین بخش وارد میشود. کسبوکارهای بزرگتر تا حدی و در مقاطعی میتوانند شرایط را مدیریت کنند، هرچند فروش آنها نیز بهشدت تحت تأثیر این اتفاقات قرار گرفته است، اما وضعیت کسبوکارهای کوچک بهمراتب بحرانیتر است.
– رضا الفتنسب، رئیس اتحادیه کسبوکارهای مجازی
راههای کسب درآمدی که کاربران زومیت در کامنتها به آن اشاره میکنند متعدد است. از تولید محتوای فریلنسری گرفته تا کانالی در یوتیوب که به درآمد رسیده اما حالا از دست رفته است. ازدسترفتنهایی که حالا حتی بر انگیزه افراد به ماندن در کشور هم لطمه زده است.
