دانشمندان بهتازگی موفق شدهاند حجم میکروپلاستیکهای معلق در اتمسفر زمین را با دقت بالایی محاسبه کنند و نتایج به معنای واقعی کلمه تکاندهنده است. ذرات میکروسکوپی اکنون به جزئی جداییناپذیر از زمین تبدیل شدهاند و ردپای آنها در دورافتادهترین نقاط جهان، از پهنههای داغ صحرای آفریقا تا لایههای یخی اقیانوس منجمد شمالی دیده میشود. با وجود حضور گستردهی آلایندهها، محققان همواره برای تعیین دقیق تعداد آنها در جو زمین با چالشهای فنی دشواری روبهرو بودهاند.
بهگزارش ساینتیفیکامریکن، نتایج مطالعهای جدید نشان میدهد منابع خشکی سالانه حدود ۶۰۰ کوآدریلیون (عدد ۶۰۰ با ۱۵ صفر در مقابل آن) ذره میکروپلاستیک را به درون اتمسفر پرتاب میکنند. مقایسه این رقم با سهم اقیانوسها که حدود ۲۶ کوآدریلیون ذره برآورد شده، حاکی از آن است که خشکیها ۲۰ برابر بیشتر از پهنههای آبی در آلودگی پلاستیکی هوا نقش دارند. بر اساس یافتههای پژوهش، میانگین غلظت میکروپلاستیکها در هر متر مکعب از هوای بالای خشکیها حدود ۰٫۰۸ ذره و در اتمسفر بالای دریاها ۰٫۰۰۳ ذره است.
تخمینهای اخیر بین ۱۰۰ تا ۱۰ هزار برابر کمتر از محاسبات پیشین ارزیابی شدهاند؛ اختلافی فاحش که از نگاه تیم مطالعه، ضرورت ایجاد استانداردهای جهانی دقیقتر برای پایش این آلایندهها را بیشازپیش نمایان میکند. آندریاس اشتول، دانشمند علوم اتمسفر در دانشگاه وین و نویسنده ارشد پژوهش، معتقد است که ابهامات در تخمینهای انتشار هنوز به طور کامل برطرف نشده، اما یافتهها توانسته است بازهی فقدان قطعیت را بهویژه در تشخیص سهم خشکیها نسبت به اقیانوسها بهطور قابلتوجهی محدود سازد.
میکروپلاستیک به هر نوع ذره پلاستیکی با ابعاد بین یک میکرون تا پنج میلیمتر اطلاق میشود. این ذرات به دلیل وزن ناچیز بهسادگی توسط جریانهای باد شکار شده و مسافتهای طولانی را طی میکنند. ساختار فیزیکی این ذرات نهتنها شناسایی آنها را در محیطهای طبیعی دشوار کرده، بلکه پاکسازی و حذف آنها از چرخه طبیعت را نیز تقریباً غیرممکن ساخته است.
تاکنون روشهای مرسوم محاسبهی آلودگی پلاستیکی عمدتاً بر فعالیتهای انسانی یا سنجشهای محلی متمرکز بودند که به دلیل نوسانات شدید، نتایج ضدونقیضی به همراه داشت. برای مثال، غلظت میکروپلاستیک در سواحل جنوب شرقی چین در بازهای وسیع بین ۰٫۰۰۴ تا ۱۹۰ ذره در متر مکعب گزارش شده بود.
تیم پژوهش برای گذر از ناهماهنگیها، دادههای حاصل از ۲٬۷۸۲ اندازهگیری در ۲۸۳ نقطه از جهان را ترکیب و تحلیل کردند تا به تصویری جامعتر دست یابند. انتظار میرود یافتههای این مطالعه به عنوان یک مبنای علمی پایدار برای مطالعههای آینده مورد استفاده قرار گیرد تا امکان ردیابی ذراتی حتی کوچکتر از ابعاد فعلی نیز فراهم شود.
پژوهش در نشریهی نیچر منتشر شده است.
