شرکتهای فناوری در دههی ۲۰۱۰ تلاش زیادی کردند تا ما را قانع کنند روزی به نمایشگرهای 8K نیاز خواهیم داشت.
شارپ در CES 2012 اولین نمونهی تلویزیون 8K را معرفی کرد. سه سال بعد، فروش نخستین تلویزیونهای 8K در ژاپن با قیمت حدود ۱۶ میلیون ین (تقریباً ۱۳۳ هزار دلار در آن زمان) آغاز شد. سامسونگ در سال ۲۰۱۸ اولین تلویزیونهای 8K را با قیمت منطقیتر ۳۵۰۰ دلار به بازار آمریکا آورد. در همین بازه، انجمن VESA استاندارد DisplayPort 1.4 و انجمن HDMI نیز استاندارد HDMI 2.1 را برای پشتیبانی از وضوح 8K معرفی کردند. حتی دل در سال ۲۰۱۷ مانیتور 8K عرضه کرد و در سال ۲۰۱۹ نخستین تلویزیون OLED الجی با وضوح 8K از راه رسید؛ محصولی که قرار بود آیندهی صنعت تلویزیون را رقم بزند.
بااین حال، 8K هرگز نتوانست ضرورت یا کاربرد عملی خود را ثابت کند.
سازندگان تلویزیون درحال کنار گذاشتن 8K هستند
بر اساس گزارش FlatpanelsHD، الجی دیسپلی دیگر پنلهای LCD یا OLED با وضوح 8K تولید نمیکند. نمایندهی این شرکت اعلام کرده که الجی با نگاه جامع به شرایط بازار نمایشگرها و اکوسیستم محتوای 8K، تصمیم به توقف تولید گرفته است؛ هرچند آمادگی بازگشت درصورت ایجاد تقاضا ازنظر فنی وجود دارد.
الجی الکترونیکس تنها شرکتی بود که تلویزیون OLED 8K را بهصورت تجاری عرضه کرد. این روند از مدل ۸۸ اینچی Z9 در سال ۲۰۱۹ آغاز شد و در سال ۲۰۲۲ با کاهش قیمت به ۱۳ هزار دلار برای مدل ۷۶٫۷ اینچی ادامه یافت. بااین حال، منابع غیررسمی میگویند الجی قصد ندارد آخرین تلویزیون LCD 8K خود، یعنی QNED99T مدل ۲۰۲۴ را مجدداً موجود کند.
کنارهگیری الجی تنها نمونهی موجود نیست. TCL که جدیدترین تلویزیون 8K خود را در سال ۲۰۲۱ عرضه کرده بود، تولید این محصولات را در سال ۲۰۲۳ بهدلیل تقاضای پایین متوقف کرد. سونی نیز در چند ماه قبل آخرین تلویزیونهای 8K خود را کنار گذاشت و باتوجه به برنامهی واگذاری عمدهی برند Bravia به TCL، بعید است دوباره به این بازار بازگردد.
چرا 8K شکست خورد؟
اگرچه صنعت فناوری وعدهی «اتاق نشیمن 8K» را میداد، کاربران عملاً به 4K روی آوردند. طبق گزارش مؤسسهی Omdia در سپتامبر ۲۰۲۴ (شهریور و مهر ۱۴۰۳)، نزدیک به یک میلیارد تلویزیون 4K درحال استفاده هستند؛ درحالی که از سال ۲۰۱۵ تاکنون فقط حدود ۱٫۶ میلیون تلویزیون 8K فروخته شده و فروش آنها در سال ۲۰۲۲ به اوج خود رسیده است.
کمبود شدید محتوای بومی 8K یکی از مهمترین دلایل شکست این فناوری است؛ مشکلی که باتوجه به کمبود محتوای 4K و تداوم استفادهی گسترده از وضوح 1080p قابل پیشبینی بود. حتی گیمینگ که یکی از محرکهای اصلی 8K محسوب میشد، نتوانست به وعدهها عمل کند. سونی در ژوئن ۲۰۲۴ (خرداد و تیر ۱۴۰۳) پشتیبانی 8K کنسول پلی استیشن ۵ پرو را بهطور رسمی پس گرفت زیرا این قابلیت فقط ازطریق فشردهسازی تصویر و با محدودیتهای سازگاری امکانپذیر بود.
از سوی دیگر، پژوهشهای علمی نشان میدهد تفاوت بصری 4K و 8K فقط در شرایط بسیار خاص قابل تشخیص است. طبق محاسبات دانشگاه کمبریج، برای بهرهبردن از وضوح 8K در یک نمایشگر ۵۰ اینچی باید فاصلهی دید کمتر از یک متر باشد؛ یا در تلویزیونهای بسیار بزرگ ۸۰ تا ۱۰۰ اینچی، کاربر باید فاصلهی بسیار کمی با صفحهنمایش داشته باشد.
آینده 8K چه خواهد شد؟
حتی کاربران علاقهمند به فناوریهای گرانقیمت، بیش از وضوح تصویر، به سراغ ویژگیهایی مانند OLED، HDR، Micro LED، کوانتومدات یا پنلهای جدید Micro RGB میروند؛ فناوریهایی که تأثیر محسوستری بر تجربهی تماشای محتوا دارند.
هرچند 8K بهطور کامل از بین نرفته است و قیمت تلویزیون 8K برخی برندها از حدود ۲۵۰۰ دلار شروع میشود، اما گزینههای موجود بهسرعت درحال کاهش هستند. اگر هم آیندهای برای تلویزیونهای 8K متصور باشد، این آینده نزدیک نیست و به کاربردهای خاص و کاربران حرفهای محدود خواهد شد.
